De roerige tijden waarin de sector zich op dit moment bevindt, maken het voor veel ondernemers lastig om stappen te zetten op het gebied van bedrijfsontwikkeling. Grote investeringen in bijvoorbeeld nieuwbouw worden als risicovol gezien en blijven daarom wat vaker uit. Er zijn echter ook veel mogelijkheden om het bedrijf te optimaliseren binnen de bestaande gebouwen, zoals de rundveestal.
Begin met inventariseren
Voordat je aan het optimaliseren begint, is het belangrijk om te inventariseren wat de actuele stand van zaken is van de bedrijfsgebouwen. Daarbij is het vooral van belang om de toekomstbestendigheid van de gebouwen in te schatten. Wanneer is gebleken dat de gebouwen nog geschikt zijn om in te investeren, dan kan dat op verschillende manieren, denk bijvoorbeeld aan ventilatie, dierwelzijn en automatisering.
Stalklimaat verbeteren: ventileren, koelen en stabiliseren
Het verbeteren van de ventilatie in de rundveestal kan op verschillende manieren. Denk bijvoorbeeld aan het vergroten van de open zijkanten voor een betere natuurlijke ventilatie. Mocht dat niet mogelijk zijn, dan zijn mechanische ventilatoren ook een optie om meer verse lucht de rundveestal in te trekken. Wanneer je de stal juist wilt koelen, dan is een ventilator in combinatie met een nevelinstallatie een goede oplossing. In de praktijk blijkt dat een goed geventileerd zijde van de voergang bovendien zorgt voor een betere voeropname.
Naast het koelen of extra ventileren van de stal, is ook de stabiliteit van de temperatuur belangrijk. Deze stabiliteit is namelijk goed voor de gezondheid en daarmee de productie van de koe. Het monteren van dakisolatie kan daar een belangrijk bijdrage aan leveren. Hierdoor loopt de temperatuur in de stal bij warme dagen minder snel op.
Meer welzijn en gezondheid door aanpassingen ligbox
Investeringen ten behoeve van het welzijn en de gezondheid van de koe kunnen zich onder andere richten op het aanpassen van de ligboxen. Hoewel je in nieuwe stallen nogal eens diepstrooiselboxen ziet, is het niet altijd mogelijk om dit in bestaande stallen toe te passen. Er is echter een breed aanbod aan zachte schokabsorberende boxbedekking en dat biedt mogelijkheden. Een beter ligcomfort zorgt ervoor dat er meer koeien gaan liggen en ook langer in deze positie blijven.
Ligcomfort is niet alleen afhankelijk van de ondergrond van de ligbox, maar zeker ook van de breedte en de kopruimte van de box. Rust stimuleert de melkproductie bij een koe. Daarnaast worden de gewrichten en klauwen van een liggende koe ontlast. Ook kunnen de klauwen opdrogen.
Nieuwe ligboxen zijn groter door grotere koeien
In oudere stallen is de boxmaat vaak kleiner dan in moderne stallen. Dit komt enerzijds doordat de oudere stallen op krappere maatvoering is gebouwd en doordat in de meeste gevallen koeien tegenwoordig groter zijn. Door de kopruimte te vergroten en ervoor te zorgen dat de koe hier geen obstakels tegen komt, zorgt ervoor dat een koe makkelijker gaat liggen.
Daarnaast kan eventueel een gekartelde schoftboom worden toegepast. Hierdoor krijgt de koe meer ruimte om comfortabel te liggen en op te staan. De positieve effecten hiervan werken door in dierwelzijn, gezondheid en productie. Een koe die ligt produceert meer en makkelijker melk dan een koe die staat.
![](https://www.de-heus.nl/siteassets/kennis-en-innovatie/de_heus_voeders_vooruit_rundveestal_optimalisatie_grafiek.png)
Meer verbeteringen in rundveestal ten behoeve van dierwelzijn
Het ophogen van de voergang is ook goed voor het dierwelzijn. De koeien hoeven dan immers minder te reiken om bij het voer te komen. Daarnaast kan het renoveren van de voergang positief werken op de voeropname. Wanneer er in de ondergrond namelijk scheuren en oneffenheden zitten, kunnen daar bacteriën in groeien. Met een renovatie kun je dat tegengaan.
Door meerdere grotere drinkbakken te plaatsen kun je de wateropname van de koeien verbeteren. Daarnaast zorgen koe-borstels ervoor dat een koe minder stress heeft en een betere hygiëne en bloedcirculatie krijgt. Dit is goed voor de koe en daarmee ook voor de productiviteit.
“Een goed geventileerde voergang zorgt voor een betere voeropname.”
Automatiseren helpt bij optimalisatie
Steeds vaker kan automatiseren helpen bij het verbeteren van de arbeidsefficiëntie. Denk bijvoorbeeld aan mestschuiven en mestrobots, maar ook aan een voer aanschuifrobot en automatisch melken. Daarnaast kunnen automatische voersystemen ook in bestaande stallen een optie zijn om het voerproces te optimaliseren.
Melkproces verbeteren in de rundveestal
Het melkproces is ook een onderdeel dat geoptimaliseerd kan worden. Of je nu gebruik maakt van een melkput, of een melkrobot, op het gebied van werkplezier is er vaak nog veel te winnen in de melkruimte. Denk bijvoorbeeld aan ventilatie en daglicht in de melkput of de robotruimte. Het verbeteren hiervan bevordert niet alleen het werkplezier, het is ook goed voor de koeien. Zeker wanneer het in de zomer warm is in de melkruimte, is goede ventilatie erg belangrijk. Dit kan door middel van mechanische ventilatie, maar in sommige gevallen ook door het stimuleren van natuurlijke ventilatie.
![](https://acceptatie.melkveebedrijf.nl/content/uploads/sites/2/2023/12/De-Heus-Maarten-de-Vries.png)